W tym tygodniu mamy kilka ciekawostek prosto z Nowej Zelandii. Milego czytania.

Kiwi – owoc znany wszystkim w Polsce i najczesciej kojarzacy sie z Nowa Zelandia. Kilka osob pytalo czy jedlismy duzo kiwi i jakie one tu sa. Prawda jest taka, ze chyba wiecej kiwi jedlismy w domu niz tutaj. Powod jest prosty – cena; wyzsza niz w Polsce. W swiatowej stolicy kiwi – Te Puke , gdzie jest nawet gigantyczny posag przekrojonego owocu – kosztuja ok 6 NZD (1 NZD = 2,25 zl) za kilogram. Szok i zwiatpienie. Najtansze, które udalo sie nam znalezc kosztowaly 1.99 NZD, ale srednio cena to ok 4.75.

Co powoduje, ze cena jest tak wysoka? Po pierwsze Nowa Zelandia eksportuje wiekszosc swoich owocow. Eksportuje ich tak duzo, ze w zeszlym tygodniu znalezlismy w ;naszym; supermarkecie w Blenheim – UWAGA! – W L O S K I E Kiwi. Tak, Wlochy sa drugim po Nowej Zelandii producentem kiwi na swiecie, a Nowozelandczycy eksportuja tak duzo, ze musza importowac wloskie.

Po drugie – podobno kiwi, takie jakie znamy (zielone), przestaja rosnac w Nowej Zelandii i uprawcy przerzucaja sie na inne odmiany, m.in. zlote (golden kiwifruit).

Po trzecie – Nowa Zelandia ma dziwna polityke skazywania wlasnych obywateli na placenie za produkowane tutaj produkty tyle samo lub wiecej niz w innych krajach.

Ze spraw innych. Winnice. Dowiedzialem sie ostatnio, ze wiele z winnic, w ktorych pracujemy jeszcze 5 lat temu w ogole tu nie bylo. Kiedys Nowozelandczycy byli podobni do Anglikow – pili piwo. Jednak pozniej zaczeli wiecej zarabiac i poziom zycia sie podnosil. Zachcialo sie kultury i zaczeli pic wino. W ten radosny sposob powstaly niewyobrazalnej wielkosci winnice, zatrudniono wielu ludzi, a przy okazji okazalo sie, ze miejscowe warunki pozwalaja na produkcje najlepszego Savignion Blanc na swiecie.

Z sila robocza nie ma problemu, bo turystow, ktorzy chca dorobic jest duzo. W firmie, dla ktorej pracujemy ponad 60% pracownikow to turysci, tzw. backpackersi. Pozostala część to Azjaci, ktorzy moga tu zarobic znacznie lepiej niz w swoich krajach. Miejscowi pracuja jedynie na wyzszych stanowiskach, a jezeli juz znizaja sie do naszego poziomu to tylko w najlepszych okresach, czyli czyszczenia drzew (prunning) i w czasie zbioru.

Craig (miejscowy) w czasie sezonu potrafi zarobic 1000 NZD netto w ciagu tygodnia. I tak przez 4-5 miesiecy. W zasadzie przez reszte roku moglby nie pracowac, ale kiedy ostatnio robilismy to … zrywanie lisci to zarabial 25-30 NZD na godzine! Powiedzial mi jednak, ze trzeba ok 2 lat pracy w winnicy, zeby dojsc do takiej wprawy. Jeszcze wieksze wrazenie robi fakt, ze tak samo zarabiaja Tajowie, dla ktorych sa to naprawde ogromne pieniadze (zreszta dla kogo nie sa?).

Kolejna sprawa to Japonczycy. Nie znam sie zupelnie na tej kulturze, nie poznalem wczesniej zadnego Japonczyka ani Japonki, ale mam w glowie pewien stereotyp. Wyksztalceni (przynajmniej ci ktorzy podrozuja), bez problemow obslugujacy urzadzenia elektroniczne i mowiacy po angielsku. Tymczasem poznalismy ostatnio kilku Japonczykow i lekko sie zdziwilismy. Wiekszosc naprawde slabo mowi po angielsku i po naszym pytaniu, np.: ;Jak minal ci dzien?; nastepuje ;taka niezreczna cisza;, osobnik sie usmiecha, cieszy sie coraz mocniej, ale nic z tego nie wynika. Po chwili mamy juz tak dziwna sytuacje, ze ciezko sie wyplatac. Zapytac jeszcze raz glupio (bo przeciez wiadomo, ze uslyszal/a), a czekac kolejne 30 sekund az rozmowca przemowi… W koncu, po kolejnym napadzie usmiechow ze strony Japonczyka/Japonki kazdy wraca do swoich zajec… Nie zawsze jest tak zle, ale zdarzylo sie.

Druga sprawa to elektronika. W moim pojeciu Japonka/Japonczyk powinni sie na tym znac, a przynajmniej potrafic obslugiwac. Jednak nasza kolezanka Mari (Kraj Kwitnacej Wisni) przyszla do nas lekko zmieszana. Lamanym angielskim wytlumaczyla, ze cos jej nie dziala w telefonie. Okazalo sie, ze przed uzywaniem komorki zatrzymala ja… blokada klawiatury. Zaznaczam, ze nie byl to najnowszy model, tylko zwykla nokia. Wytlumaczylismy co i jak, a Mari byla tak uradowana, ze cieszyla sie przez reszte dnia. Oczywiscie na odchodne obdarzyla nas szerokim usmiechem.

Ze spraw dotyczacych Nowej Zelandii. Podobno jest tutaj jeden z najwyzszych odsetkow skazanych na okreslona liczbe mieszkancow. Co ciekawe jako oskarzeni pojawiaja sie glownie nastolatkowie (3 razy wiecej dziewczyn niz chlopakow!!) i mezczyzni po 40 roku zycia. Jest na to calkiem proste wyjasnienie. Mezczyzni (ojcowie) popelniaja przestepstwa – zaczelo sie to po II Wojnie Swiatowej – i zostaja zamknieci w wiezieniu, a dzieci (nastolatkowie) pozbawieni taty popelniaja przestepstwa (rozboje, kradzieze, narkotyki). Nowa Zelandia ma tez bardzo duzy problem z samobojstwami. Powody podobne jak wyzej. Wsrod mezczyzn wiekszosc to Maorysi lub ludzie o maoryskich korzeniach – do konca nie wiem dlaczego tak jest. Podobno w maoryskich rodzinach nawet ok 90% nie ma ojcow!

Jezeli chodzi o narkotyki to Nowozelandczycy zawdzieczaja ich obecnosc m.in. Chinczykom. Kiedy ci przyjezdzali do kraju Kiwi pracowac potrzebowali jakichs rozrywek. Poniewaz do Nowej Zelandii ciezko jest wwiezc (lub produkowac na miejscu) heroine i kokaine, pracownicy z Kraju Srodka kupowali amfetamine produkcji miejscowej. Tym sposobem Nowa Zelandia jest tez w czolowce panstw, w ktorych zazywa sie amfetamine.

Tego wszystkiego dowiedzialem sie od Craig;a, z ktorym ostatnio pracowalem. Ciekawy gosc. Rozbite malzenstwo, trojka dzieci, starszy syn w wieku 13 lat mial romans z 26 latka… duzo informacji. Najwazniejsze jest to, ze teraz pomaga dzieciakom w sadach. Studiowal prawo i historie i chodzi z nastolatkami do sadow i pomaga im rozmawiac z sedziami (tutaj oskarzony moze bezposrednio rozmawiac z sedzia, bez adwokata). Adwokaci z urzedu (dostaja po 20000 NZD rocznie tylko za to) nie robia sobie niczego z sytuacji tych dzieci i przychodza do sadu zeby sie pokazac. Craig pracowal przez ostatni rok w winnicach, a teraz zaczyna 3 letni kurs na temat winnic i produkcji wina na miejscowym uniwersytecie. Trzeba podziwiac.

Za nami kolejny tydzien pracy. Przez caly czas pracowalismy ;na godziny;, wiec wiecej zarabialismy niz pracowalismy. Czasem bylo strasznie cieplo, ale jestesmy juz przyzwyczajeni. Agnieszka opalila sie na brazowo (nie często sie to zdarza), a ja jestem juz bardzo brazowy. Najciekawiej bylo dzisiaj (sobota). Wczoraj wszyscy imprezowali w hostelu, a my grzecznie o 22 do namiotu. Pobudka o 5:20 i o 7 zaczelismy prace. Bylo to tylko tzw. pol dnia, wiec przed 12 bylismy z powrotem w hostelu. Okazalo sie, ze niektorzy dopiero sie budza, a my zarobilismy juz po 45 NZD i mielismy caly dzien przed soba:) Pieknie.

Jutro mamy dzien wolny, wiec bedziemy mogli sie wyspac.

Pozdrawiamy